Professionele gecijferdheid op de pabo: wat is PG?
Kom je op de pabo de term professionele gecijferdheid, PG, PG1 of PG2 tegen? Dan gaat het om de reken-wiskundige kennis en vaardigheden die je als toekomstige leerkracht nodig hebt.
Professionele gecijferdheid gaat verder dan zelf goed kunnen rekenen. Je moet ook begrijpen waarom rekenstrategieën werken, hoe kinderen leren rekenen en hoe je reken-wiskundige kennis gebruikt in de klas.
Belangrijk: professionele gecijferdheid is geen landelijke toets. Pabo’s gebruiken en toetsen PG op verschillende manieren.
Wat is professionele gecijferdheid?
Professionele gecijferdheid is de reken-wiskundige bekwaamheid die je als leerkracht nodig hebt.
- zelf correct en flexibel kunnen rekenen;
- verschillende oplossingsstrategieën herkennen;
- kunnen uitleggen waarom een aanpak werkt;
- fouten van leerlingen kunnen analyseren;
- verbanden tussen rekenonderwerpen begrijpen;
- werken met leerlijnen, modellen en strategieën;
- wiskundig denken en redeneren;
- reken-wiskundige kennis toepassen in het onderwijs.
Je eigen rekenvaardigheid vormt dus de basis, maar professionele gecijferdheid gaat een stap verder.
Hoe gebruiken pabo’s professionele gecijferdheid?
Pabo’s gebruiken professionele gecijferdheid niet allemaal op dezelfde manier.
1. PG als apart onderdeel of toets
Bij sommige pabo’s is professionele gecijferdheid een apart onderdeel dat je moet behalen. Soms is dat zelfs een voorwaarde om later mee te mogen doen aan de LKT rekenen-wiskunde, zoals bij Saxion. Ook bij Marnix Academie en Hanze wordt professionele gecijferdheid expliciet binnen het programma getoetst. De naam en toetsvorm verschillen per pabo. Je kunt bijvoorbeeld PG, PG1, PG2 of Professionele Gecijferdheid tegenkomen. Een PG-toets is geen landelijke toets: de pabo bepaalt zelf de inhoud, toetsvorm en normering.
2. PG als leerdoel binnen rekenen-wiskunde
Andere pabo’s gebruiken professionele gecijferdheid vooral als leerdoel binnen rekenen-wiskunde. Bij Hogeschool iPabo staat professionele gecijferdheid bijvoorbeeld expliciet in de leeruitkomsten. Studenten moeten aantonen dat zij professioneel gecijferd zijn, terwijl de LKT rekenen-wiskunde als afzonderlijk landelijk toetsmoment wordt genoemd. In de openbare informatie is geen aparte toets met de naam PG terug te vinden. Ook bij andere pabo’s kan professionele gecijferdheid onderdeel zijn van het reken-wiskundeonderwijs zonder dat er één losse PG-toets met die naam is.
Is PG hetzelfde als de RWT?
Nee. De Landelijke Reken- en wiskundetoets voor de pabo (RWT) toetst vooral je eigen rekenvaardigheid. Bij professionele gecijferdheid gaat het breder. Je moet niet alleen zelf kunnen rekenen, maar ook begrijpen wat er achter een berekening of strategie zit en die kennis kunnen gebruiken als toekomstige leerkracht.
Kort gezegd:
- RWT: kan ik zelf voldoende rekenen?
- Professionele gecijferdheid: begrijp ik rekenen-wiskunde goed genoeg om ermee te werken als leerkracht?
Is PG hetzelfde als de LKT rekenen-wiskunde?
Nee. De LKT rekenen-wiskunde is een landelijke toets die hoort bij de landelijke kennisbasis rekenen-wiskunde. Professionele gecijferdheid is een bekwaamheid die je tijdens je opleiding ontwikkelt. Een pabo kan die ontwikkeling zelf toetsen met een PG-toets of binnen andere reken-wiskundemodules.
PG en LKT hebben daardoor veel inhoudelijke raakvlakken, maar het zijn niet dezelfde toetsen. Een student kan dus eerst een onderdeel professionele gecijferdheid moeten behalen en daarna de landelijke LKT rekenen-wiskunde maken.
Wat zijn PG1 en PG2?
PG1 en PG2 zijn geen landelijke toetsen. Het zijn namen die een pabo zelf kan gebruiken voor verschillende onderdelen of toetsen binnen professionele gecijferdheid. De precieze inhoud verschilt daarom per opleiding. Bij het ene onderdeel kan meer nadruk liggen op eigen rekenvaardigheid en basiskennis, bij een volgend onderdeel meer op verdieping, reken-wiskundig denken of vakdidactiek. Dat is niet overal hetzelfde. Kijk daarom altijd naar de toetsomschrijving van jouw eigen pabo.
Welke onderwerpen kunnen bij professionele gecijferdheid aan bod komen?
De inhoud verschilt per pabo. Je kunt onder andere onderwerpen tegenkomen als:
- hele getallen;
- breuken;
- procenten;
- verhoudingen;
- kommagetallen;
- meten;
- meetkunde;
- verbanden;
- oplossingsstrategieën;
- hoofdrekenen en schattend rekenen;
- wiskundig redeneren;
- leerlijnen en modellen;
- rekenfouten van leerlingen;
Bij de ene opleiding ligt het accent meer op eigen vaardigheid, bij een andere opleiding meer op de combinatie van rekenen en vakdidactiek.
Moet je voor PG leren zoals voor de LKT?
Dat hangt af van de inhoud van jouw PG-toets of module. Als professionele gecijferdheid vooral gericht is op eigen rekenvaardigheid, lijkt de voorbereiding meer op de RWT. Worden ook strategieën, modellen, leerlijnen en vakdidactiek getoetst? Dan komt de inhoud dichter bij de kennis die je later ook voor de LKT rekenen-wiskunde nodig hebt. Controleer daarom altijd:
- de leerdoelen van jouw toets;
- de reken-wiskundedomeinen;
- de toetsvorm;
- de voorgeschreven literatuur;
- de normering;
- eventuele voorbeeldvragen van jouw pabo.
Hoe kun je leren voor een PG-toets?
De inhoud van een PG-toets verschilt per pabo. Kijk daarom eerst naar de toetsomschrijving van jouw opleiding. Weet je welke onderwerpen je moet beheersen? Dan kun je gericht kiezen hoe je wilt leren.
Leren met boeken
Werk je graag op papier en wil je de theorie rustig kunnen nalezen? Met onze LKT-boeken oefen je de reken-wiskundige kennis, strategieën en onderwerpen die ook bij professionele gecijferdheid kunnen terugkomen.
Online leren en oefenen
Wil je liever online leren en direct oefenen? In onze e-learning combineer je uitleg, theorie en oefenvragen. Dat is vooral handig als jouw PG-toets naast eigen rekenvaardigheid ook inzicht, strategieën en vakdidactiek vraagt.
Let op: een PG-toets is een toets van jouw eigen pabo. Controleer daarom altijd of de inhoud van onze boeken of e-learning aansluit op de toetsdoelen van jouw opleiding.
Waarom verschilt PG per pabo?
Professionele gecijferdheid is een vakbegrip, geen landelijke toetsnaam. Pabo’s bepalen daarom zelf hoe zij professionele gecijferdheid in hun programma verwerken en toetsen. De ene pabo gebruikt een aparte PG-toets. Een andere opleiding verwerkt dezelfde ontwikkeling in een bredere reken-wiskundemodule. Daardoor kan een toets die bij de ene opleiding PG2 heet inhoudelijk anders zijn dan een toets of module bij een andere opleiding.
Professionele gecijferdheid, RWT en LKT in één overzicht
|
|
Professionele gecijferdheid |
RWT |
LKT rekenen-wiskunde |
|
Wat is het? |
Bekwaamheid en soms eigen pabo-toets |
Landelijke reken- en wiskundetoets |
Landelijke kennisbasistoets |
|
Landelijk dezelfde toets? |
Nee |
Ja |
Ja |
|
Belangrijkste accent |
Rekenen begrijpen en professioneel kunnen inzetten |
Eigen rekenvaardigheid |
Kennis uit de kennisbasis |
|
Toetsing |
Verschilt per pabo |
Landelijk |
Landelijk |
|
PG1/PG2? |
Kan per pabo voorkomen |
Nee |
Nee |
Tip van Barbara
"Kijk bij professionele gecijferdheid niet alleen naar hoeveel vragen je goed of fout hebt.
Vraag jezelf bij een fout ook af: waarom ging deze fout? Welke kennis, strategie of gedachtegang mis ik nog? Juist dat maakt professionele gecijferdheid anders dan alleen veel sommen oefenen. Je werkt niet alleen aan het goede antwoord, maar ook aan het inzicht erachter.''
Veelgestelde vragen over professionele gecijferdheid
Bronnen en actualiteit
De invulling van professionele gecijferdheid verschilt per pabo en kan per studiejaar veranderen. Voor deze pagina gebruiken we actuele informatie uit opleidingsprogramma’s, studiegidsen en onderwijs- en examenregelingen.
Laatst gecontroleerd: september 2026.
- Saxion – OER Pabo 2025-2026
- Marnix Academie – Course Catalogue 2025-2026
- Hanze – Onderwijscatalogus 2026-2027
- Hogeschool iPabo – Leeruitkomsten bachelor leraar basisonderwijs
Over de auteur
Deze uitleg is inhoudelijk samengesteld voor PaboRekenAcademy. Barbara Tappermann begeleidt pabo-studenten bij hun voorbereiding op rekenen-wiskunde, de RWT en de LKT. Lees meer over Barbara via onderstaand artikel.
